Een schokkende brandbrief van bewoners. Een heftig advies van D66. Dinsdag 10 november praat de stadsdeelcommissie Nieuw-West over het Nationaal Programma Samen Nieuw-West. Dit programma zou er voor bewoners moeten zijn. Bewoners en politiek vragen zich af of dat nog zo is.
Update na publicatie, veel gestelde vragen:
1. Wat is de wijkalliantie? Niet veel is online te vinden. Het eerste artikel met Google resulteert in: https://diveclusion.nl/de-buurt-aan-zet-elf-wijkallianties-opbouwen-in-nieuw-west/
2. Hoe groot en wat is de begroting? Dat is hier te vinden: https://openresearch.amsterdam/en/page/137807/bestedingsplan-2026-nationaal-programma-samen-nieuwwest
3. Wat zijn de afspraken in beginsel en wat is eigenlijk het Nationaal Programma Samen Nieuw-West? De laatste vraag is hier beschreven. De eerste is hier te lezen.
Dinsdag op de agenda
De stadsdeelcommissie vergadert dinsdag 10 november 2026 om 19.30 uur. Het gaat om agendapunt 5: een advies van D66 over hoe Samen Nieuw-West geleid wordt en wie er toezicht op houdt. De brandbrief zit er als bijlage bij. De vergadering is openbaar. Alle stukken staan op de website van het stadsdeel ook publiekelijk.
Schokkende brandbrief: bewoners durven hun naam niet te noemen
De brief is geschreven door een groep bewoners uit Nieuw-West. Zij zetten er bewust hun naam niet onder, omdat ze bang zijn voor de gevolgen als ze kritiek geven. Volgens de schrijvers zegt dat al genoeg.
Wat staat er in de brief:
- De directeur van het programma zou de werkgever van een kritische bewoner hebben gebeld, zonder eerst met die bewoner zelf te praten.
- Er zijn meldingen over schreeuwen, schelden en intimiderend gedrag door de leiding.
- Er zijn vragen over hoe mensen aan banen en opdrachten komen. Sommigen zouden de directeur al kennen.
- Een voorzitter zou zijn binnengehaald zonder dat bewoners zich zelf konden aanmelden.
- Het is onduidelijk wie de leiding controleert.
De schrijvers zeggen eerlijk dat zij niet kunnen bewijzen wat wel en niet klopt. Daarom vragen zij om een onafhankelijk onderzoek. Hun belangrijkste vraag: wie bepaalt eigenlijk wie er aan tafel zit? De brief eindigt met:
Het NPSNW bestaat voor Nieuw-West en zijn bewoners. Niet andersom.
Brandbrief van bewoners Nieuw-West
Heftig advies van D66
D66 spreekt van een “angstcultuur”: mensen durven misstanden niet hardop te noemen. Daarnaast is het ziekteverzuim onder ambtenaren van het stadsdeel al heel hoog en het loopt nog verder op.
D66 noemt ook:
- Er zijn twee programmamanagers voor leefbaarheid en veiligheid aangenomen, maar ze zijn geen aanspreekpunt in de wijk, terwijl bewoners daar wel om vragen.
- Er is ineens een “verandermanager” en een “manager werkend leren”. Op de officiële website staan ze niet.
- Hoe voorzitters worden gekozen, is “een raadsel”.
- De stadsdeelcommissie vraagt al jaren waar het geld naartoe gaat, en weet het nog steeds niet.
Het advies haalt een eigen rapport van het programma aan:
Bewoners geven aan dat de werkstructuur van het NPSNW over het algemeen discriminerend voor bewoners is, omdat de structuur vooral op professionals is ingericht.
Verkenning waardering bewonersbetrokkenheid bij Nationaal Programma Samen Nieuw-West
D66 vraagt het stadsdeelbestuur drie dingen:
- Laat onderzoeken hoe veilig mensen zich voelen binnen het programma, en wat de leiding daarin doet.
- Laat onderzoeken hoe het stadsdeel, als werkgever, beter kan zorgen voor veiligheid en goede leiding.
- Laat precies zien waar het geld aan wordt uitgegeven.
Ik herken dit
Ik herken de problemen uit de brief en het advies. Dat weet ik uit mijn eigen ervaring met de Wijkalliantie Osdorp De Punt, een van de overleggen van Samen Nieuw-West.
De wijkalliantie heeft een eigen strafsysteem voor bewoners, met een gele en een rode kaart. Volgens de eigen regels:
- Wie een rode kaart krijgt, wordt uit de WhatsApp-groep en uit het overleg gezet (afspraak 46).
- Er bestaat geen tijdelijke straf. De rode kaart heeft geen einddatum (afspraak 50).
- Na een rode kaart kun je nergens bezwaar maken of om een nieuwe beoordeling vragen.
- De beslissing ligt bij de groep zelf en twee “trekkers” van andere groepen (afspraak 47). Hoe die trekkers worden gekozen, staat nergens.
Op 5 oktober heb ik de wijkalliantie en het programma hier schriftelijk vragen over gesteld. Op 28 oktober kwam er antwoord van een medewerker van het Nationaal Programma. Volgens hem zijn de regels “door de buurt zelf voorgesteld en vastgesteld“. Een zorgvuldig en inclusief proces is volgens hem “ook ons uitgangspunt“.
Op papier ziet het er anders uit. De regels zijn opgehaald tijdens één bijeenkomst. Daar telden professionals ook mee als bewoner (inleiding van de omgangsafspraken). Dat de buurt de regels heeft vastgesteld, staat er niet in. Acht van mijn vragen kregen geen antwoord, ook niet de vraag welke formele status de wijkalliantie heeft en wat er met publiek geld gebeurt.
De regels blijven gewoon gelden tot een evaluatie in september 2027. Wie eruit wordt gezet, mag dus ook niet meepraten over de regels waarmee hij eruit is gezet. De medewerker ziet daar geen probleem in. Het Nationaal Programma heeft niet gereageerd. Op 5 november heb ik de briefwisseling met de medewerker van het Nationaal Programma afgesloten.
De briefwisseling met de medewerker deel ik uit respect niet openbaar. Stadsdeelcommissieleden en andere belanghebbenden, zoals bewoners van Osdorp De Punt, kunnen die op verzoek inzien.
Wie kiest de voorzitters?
In de wijkalliantie heeft elke themagroep een trekker. Die trekker is ook de voorzitter van het overleg en de beheerder van de WhatsApp-groep (afspraken 9 en 34). Eén persoon heeft dus drie rollen tegelijk. Volgens de afspraken blijft de voorzitter dat “voor een langere periode”. Eén persoon is trekker van twee themagroepen. Dat is het maximum dat de afspraken toestaan (afspraak 2).
Sommige trekkers zijn daarnaast actief voor het Nationaal Programma, werken bij een organisatie die afhankelijk is van subsidie, en wonen zelf in de buurt. Bewoner, professional en subsidieontvanger zitten dan in één persoon. Dat kan leiden tot tegenstrijdige belangen en legt veel invloed bij weinig mensen.
Die trekkers hebben veel macht:
- Zij leiden het gesprek en bepalen wat er in de WhatsApp-groep blijft staan (afspraak 35).
- Zij kunnen worden gevraagd om te bemiddelen bij ruzie in andere groepen (afspraak 44).
- Twee trekkers van andere groepen beslissen mee over een rode kaart (afspraak 47).
Maar hoe word je trekker? Dat staat nergens. Er staat niet wie de trekkers kiest, hoe lang ze blijven, of er ooit opnieuw gekozen wordt, en aan wie ze verantwoording afleggen. Of bewoners daar een stem in hebben, staat er ook niet in.
Dit heb ik op 5 oktober ook gevraagd: hoe worden trekkers en voorzitters gekozen, voor hoe lang, en hoe hebben deelnemers daar invloed op? Op die vragen kwam geen antwoord. De medewerker schreef alleen: “Rollen en afspraken groeien mee met de alliantie en komen bij de evaluatie aan bod.” Die evaluatie is pas in september 2027.
D66 schrijft hetzelfde over het hele programma: hoe voorzitters worden aangewezen “blijft eveneens een raadsel”. De brandbrief stelt de vraag nog scherper: wie bepaalt eigenlijk wie er aan tafel zit?
Onveilig, en geld voor etentjes
Ik ben niet de enige. Meerdere bewoners zeggen dat zij zich in de wijkallianties niet veilig voelen. In de stadsdeelcommissie is al meerdere keren gezegd dat het geld van de wijkalliantie Osdorp de Punt vooral opgaat aan etentjes. Ook is daar gesproken over onbegrepen besluiten en een gebrek aan democratische controle, onder andere in de commissie van 27 oktober door buurvrouw Tineke Westrus.
D66 noemt de wijkallianties in het advies een “voorzichtig resultaat” van het programma. Ze zouden “veelal geleid” worden door “goed gewortelde inwoners”. In De Punt is niet eens duidelijk hoe de trekkers worden gekozen. Als de commissie dinsdag vraagt waar het geld naartoe gaat, moet dat ook over de wijkallianties gaan.
Dit programma zou er voor bewoners moeten zijn. Dinsdag kan de stadsdeelcommissie laten zien dat zij dat serieus neemt.
Wil je na aanleiding van dit artikel contact, bijvoorbeeld voor meer informatie, andere persoon spreken, zoals een raadslid of een journalist dan kan je contact opnemen met mij: [email protected].
Bronnen
- Brandbrief van bewoners Nieuw-West: “Dringend verzoek om onafhankelijk onderzoek naar de leiding en governance van het Nationaal Programma Samen Nieuw-West” (anoniem). Bijlage bij agendapunt 5. Bekijk de brief
- Ongevraagd advies D66: “Governance Nationaal Programma Samen Nieuw-West”, stadsdeelcommissie 10 november 2026. Bekijk het advies
- Omgangsafspraken Wijkalliantie De Punt, Samen Nieuw-West. De namen van bewoners zijn weggelakt door mij (Maikel van Leeuwen).